काठमाडौं । जेनजी आन्दोलनको जगमा उभिएको राजनीतिक परिवर्तनपछि सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले पुराना दलहरूलाई पछाडि धकेल्दै नयाँ शक्ति उदाएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी झन्डै दुईतिहाइ बहुमतसहित सरकार गठनको तयारीमा जुट्दा आन्दोलनका वास्तविक अभियन्ताहरू भने अझै सडकमै सक्रिय देखिएका छन्।
निर्वाचन परिणाममा जेनजी आन्दोलनको प्रभाव स्पष्ट देखिए पनि आन्दोलनका अग्रपङ्क्तिमा रहेका धेरै अनुहार सत्ता संरचनाभन्दा बाहिरै छन्। आन्दोलनपछि चिनिएका केही युवा भने संसद्मा पुगेका छन्, तर अर्का एकथरी अभियन्ताहरूले दल र पद अस्वीकार गर्दै सडकबाटै खबरदारीलाई प्राथमिकता दिएका छन्।
सत्ता बाहिर उभिएकी रक्षा बम
जेनजी आन्दोलनकी प्रमुख अनुहारमध्येकी एक रक्षा बम अहिले पनि आन्दोलनमै सक्रिय छिन्। भदौ २३ को प्रदर्शनको नेतृत्व गरेकी उनले तत्कालीन राजनीतिक संकटका बेला निर्णायक भूमिका खेलेकी थिइन्। तर, अहिले बन्ने सरकारमा सहभागिता जनाउनुको साटो उनी सडकबाटै निगरानी गर्ने अडानमा छिन्।
उनका अनुसार सत्ता परिवर्तन अन्तिम लक्ष्य नभई सुशासन स्थापना मुख्य उद्देश्य हो। ‘नेता बन्नु भन्दा देश बनाउनु महत्त्वपूर्ण हो,’ भन्ने उनको धारणा छ। उनी जेनजी आन्दोलनसम्बन्धी छानबिन प्रतिवेदन सार्वजनिक हुनुपर्ने माग राख्दै निरन्तर दबाबमा छिन्।
‘सडक र सदन’को विभाजन
अभियन्ता युजन राजभण्डारीका अनुसार आन्दोलनकै क्रममा ‘कोही सदनमा, कोही सडकमा’ भन्ने समझदारी बनेको थियो। त्यसैले केही साथीहरू सांसद बने पनि आफूहरू सडकमै बसेर दबाब दिने रणनीति अपनाएको उनी बताउँछन्। उनका अनुसार सत्ता मात्र परिवर्तन भए पुग्दैन, त्यसलाई सही दिशामा राख्न निरन्तर खबरदारी आवश्यक हुन्छ।
स्वतन्त्र अभियानमै तनुजा र उपार्जुन
तनुजा पाण्डे, जो वातावरण र सामाजिक न्यायका मुद्दामा सक्रिय छिन्, उनले पनि तत्काल राजनीति प्रवेश नगर्ने निर्णय लिएकी छन्। जेनजी आन्दोलनलाई कुनै स्वार्थभन्दा माथि उठेर गरिएको प्रयास भन्दै उनी भन्छिन्—“हामीले आन्दोलन पदका लागि होइन, पुस्ताका लागि गरेका हौँ।”
त्यस्तै, उपार्जुन राई पहिचान र सांस्कृतिक मुद्दामा केन्द्रित छन्। खुवालुङ र पाथीभरा जस्ता आन्दोलनमा सक्रिय उनी दलगत राजनीतिभन्दा बाहिर बसेर आफ्नो आवाज उठाउन चाहन्छन्। उनका अनुसार राजनीतिक दलमा प्रवेश गर्दा मूल मुद्दा ओझेलमा पर्ने जोखिम हुन्छ।
माजिद अन्सारीको प्रश्न: ‘आन्दोलन कसले हाइज्याक गर्यो?’
जेनजी आन्दोलनका अर्का सक्रिय अभियन्ता माजिद अन्सारीले आन्दोलनको मूल भावना अपहरण भएको आरोप लगाएका छन्। उनी भन्छन्, “हामीले सुरु गरेको आन्दोलन कसले हाइज्याक गर्यो, त्यो देशले जान्नुपर्छ।” उनले पनि सांसद बन्ने प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै आन्दोलनकै मार्ग रोजेका छन्।
उनका अनुसार आन्दोलनका क्रममा घाइते भएका र ज्यान गुमाएका व्यक्तिहरूले अझै न्याय पाएका छैनन्। त्यसैले प्रतिवेदन सार्वजनिक नभएसम्म संघर्ष जारी रहने उनको अडान छ।
सरकारप्रति निरन्तर दबाबको चेतावनी
जेनजी आन्दोलनबाट उदाएको नयाँ सत्ता संरचनाप्रति पनि अभियन्ताहरू सशंकित देखिन्छन्। उनीहरूको भनाइमा सत्ता परिवर्तनले मात्र प्रणाली सुधार हुँदैन, त्यसका लागि निरन्तर जनदबाब आवश्यक हुन्छ।
अभियन्ताहरूले स्पष्ट सन्देश दिएका छन्—यदि नयाँ सरकार पनि पुरानै शैलीमा अघि बढ्यो भने फेरि सडकबाटै प्रतिरोध हुनेछ। यसरी हेर्दा, सरकार गठनको तयारीमा रहेका समूह र सडकमा रहेका अभियन्ताबीच दूरी बढ्दै गएको संकेत देखिएको छ।
Facebook Comments