काठमाडौं । भदौ २३ ( सेप्टेम्बर८)मा सुरु भएको ‘जेन–जी आन्दोलन’ले नेपालको राजनीतिलाई कायापलट गरिदिएपछि नेपालमा मात्र नभएर विश्वभर यस आन्दोलनको चर्चा–परिचर्चा भइरहेको छ, राजनीतिक दलहरूको असफल नेतृत्वप्रति मोहभंग भएका युवाहरू सडकमा उत्रिँदा मुलुकका प्रमुख सहरमा रहेका सरकारी भवन र पुराना पार्टीका नेताहरूको निजी आवास खरानी भएका छन् । उक्त आन्दोलन भइरहँदा र आन्दोलनपछि काठमाडौं महानगरका प्रमुख बालेन साहको भूमिका सन्देहास्पद देखिएको भन्दै सामाजिक सञ्जालदेखि राजनीतिक वृत्तसम्म टिप्पणी भइरहेको छ ।
एक वर्षअघि सामाजिक सञ्जालमार्फत बालेनले ‘सिंहदरबार जलाइदिने’ धम्की दिएका थिए । त्यसबेला उनको अभिव्यक्तिलाई सामान्य आक्रोशका रूपमा मात्र लिइएको थियो । अहिले आएर उनको धम्की कार्य रूपमा परिणत हुनुले ‘बाघ कराउनु र बाख्रो हराउनु’ भनेझैँ बालेन शंकाको घेरामा परेका हुन् । आन्दोलन सुरु हुनुअघि नै बालेननिकट पेजहरूले सामाजिक सञ्जालमा युवाहरूलाई सन्देश प्रवाह गरिरहेका थिए । उनको ‘पुरानो राजनीति बदल्न युवाले नेतृत्व लिनुपर्छ’ भन्ने भनाइ युवामाझ लोकप्रिय बने पनि, आन्दोलनअघि उनले विभिन्न सूक्ष्म संकेतहरू दिएको आरोप उनीमाथि लाग्दै आएको छ । केही विश्लेषकहरू भन्छन्, ‘बालेनले प्रत्यक्ष रूपमा आन्दोलन आह्वान नगरे पनि, उनको अभिव्यक्ति र व्यवहारले त्यसलाई उत्साहित गरेको छ ।’
जेन–जी आन्दोलन सुरु भएपछि महानगर प्रमुखको जिम्मेवारीसमेत बोकेका बालेन साहले काठमाडौंमा भएको तोडफोड, आगजनी र सम्पत्ति नोक्सानीबारे मौनता देखाए । ठूला निजी मिडियामा देखिएका भिडन्त र क्षतिको दृश्यबीच बालेनले आफूलाई ‘तटस्थ’ देखाउने प्रयास गरे पनि, धेरैले यसलाई ‘मौन समर्थन’को रूपमा लिएका छन् ।
बालेन साहको उदय नै युवामाझको लोकप्रियतामाथि आधारित छ । उनले परम्परागत दलहरूलाई चुनौती दिँदै ‘स्वतन्त्र उम्मेदवार’को हैसियतमा काठमाडौंको मेयरमा जितेका थिए । यही पृष्ठभूमिले गर्दा जेन–जी आन्दोलनमा सहभागिता जनाउने युवाहरूलाई बालेनको अघिल्लो कार्यशैलीसँग तुलना हुने गरेको छ ।
विश्लेषकहरू भन्छन्, ‘सडकमा उत्रिएका धेरै युवा बालेनलाई एउटा प्रेरणाको रूपमा हेरिरहेका छन् । तर यो प्रेरणा आन्दोलनलाई हिंसात्मक मोडमा लैजाने खतरासम्म पुग्यो ।’ बालेनले आफ्नो फेसबुक र ट्विटरमार्फत सन्देश दिने तरिका, विद्रोही भाषाशैली, र ‘पुराना दल समाप्त पारौँ’ भन्ने भावनात्मक अभिव्यक्तिलाई युवाले आन्दोलनसँग जोडेर व्याख्या गरेका छन् ।
विगत केही महिनादेखि बालेन साहलाई केन्द्रीय राजनीतिमा प्रवेश गर्ने तयारीमा रहेको अनुमान भइरहेका थिए । एमाले, कांग्रेस वा अन्य दलसँग प्रत्यक्ष गठबन्धन नगरी नयाँ विकल्पको रूपमा उदाउने इच्छा उनको गतिविधिबाट देखिन्छ । यसैबीच जेन–जी आन्दोलनले ‘पुराना दलविरुद्धको असन्तोष’लाई सतहमा ल्याइदिएको छ ।
राजनीतिक विश्लेषकका अनुसार, ‘यदि बालेन साहले आन्दोलनलाई परोक्ष रूपमा सहयोग गरेका हुन् भने, त्यो उनको आगामी राष्ट्रिय राजनीतिक यात्राका लागि आधार तयार गर्ने रणनीति हुन सक्छ ।’ तर यस्तो भूमिका खुलेर स्विकार्ने हो भने उनले कानुनी र नैतिक जिम्मेवारी बोक्नुपर्ने हुन्छ ।
यस आन्दोलनको छायामा बालेन साहको भूमिका अझै प्रस्ट छैन । प्रत्यक्ष संलग्नता प्रमाणित भइनसके पनि, उनको मौन समर्थन, युवामाझको प्रभाव र राजनीतिक आकांक्षाले गर्दा उनी विवादको केन्द्रमा परेका छन् ।
यदि बालेन वास्तवमै आन्दोलनलाई प्रयोग गरेर आफ्नो भविष्यको राजनीतिक यात्रा तय गर्न खोजिरहेका छन् भने, यो कदमले उनलाई अल्पकालीन लाभ त दिलाउन सक्छ । तर दीर्घकालमा, ‘जिम्मेवारीबाट पन्छिने नेता’को छवि बन्ने खतरा पनि त्यत्तिकै छ ।
Facebook Comments